Dostajesz tekst do AI, z którego nie widać, kogo dotyczy.

Czy AI może przetwarzać dokumenty objęte tajemnicą zawodową?

Tego nie rozstrzygam ja i nie rozstrzyga architektura narzędzia — rozstrzyga wykładnia, Twoja, po Twojej stronie. Nie wydaję opinii prawnych i nie będę udawał, że mogę. Tryb poufny zmienia natomiast to, CO fizycznie wychodzi z Twojego komputera: nazwiska, PESEL-e, adresy i numery zamieniają się w znaczniki na Twoim komputerze, zanim cokolwiek trafi do AI.

Poprzeczki są różne w różnych zawodach. Biuro rachunkowe: ustawa o rachunkowości nie ustanawia tajemnicy zawodowej — poufność wiąże Cię przez RODO, umowę z klientem i przepisy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy. Doradcę podatkowego wiąże art. 37 ust. 1 ustawy o doradztwie podatkowym, radcę prawnego — art. 3 ust. 3 ustawy o radcach prawnych, adwokata — art. 6 ust. 1 Prawa o adwokaturze, tłumacza przysięgłego — art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego. W notariacie art. 18 § 1 chroni okoliczności sprawy, a nie dane osobowe. Żadnej z tych poprzeczek nie zdejmuje architektura. Jeśli Twoja tajemnica zawodowa obejmuje okoliczności, a nie tylko dane osobowe, to jest pytanie do Twojego radcy, nie do mnie.

Czy moje dane są bezpieczne, kiedy używam AI?

To pytanie ma na tej stronie konkretną odpowiedź zamiast zapewnienia: nazwiska, PESEL-e, adresy i numery zamieniają się w znaczniki na Twoim komputerze, zanim cokolwiek trafi do AI — a ostatnim sprawdzeniem nie jest program, tylko Ty.

Nie mówię „bezpieczne” jednym słowem, bo to nie jest deklaracja zgodności i nie gwarantuje wykrycia wszystkiego. Mówię, co dokładnie wychodzi z Twojego komputera (tekst ze znacznikami), co na nim zostaje (słownik podmian i raport z przebiegu) i gdzie jest jedyny odcinek poza Twoją kontrolą (droga zamaskowanego tekstu do AI, na Twoim koncie i kluczu). Resztę rozstrzygasz Ty — z tekstem przed oczami, zanim cokolwiek wyjdzie.

Czym różni się pseudonimizacja od anonimizacji?

Anonimizacja to zabieg, po którym nikt już nie odtworzy, kogo dotyczył dokument — także Ty. Pseudonimizacja to zamiana danych na znaczniki z zachowaniem możliwości ich przywrócenia. Robię to drugie i nazywam to po imieniu.

Anonimizacja w większości Twoich spraw jest jednocześnie bezpieczna i bezużyteczna — odpowiedź, która wraca bez nazwisk, nie nadaje się do niczego. Pseudonimizacja działa jak numerek z szatni: numerek nie mówi nic o płaszczu, ale kwit zostaje u Ciebie i tylko z nim płaszcz wróci. Z Twojego komputera wychodzi tekst ze znacznikami; słownik, który zamienia znaczniki z powrotem w nazwiska, jest zaszyfrowany i zostaje u Ciebie. Odbiorca po drugiej stronie nie ma czym tego odwrócić. Jedna rzecz praktyczna wynika z tego dla Ciebie: skoro dane da się przywrócić, to klucz jest wartością, której trzeba pilnować — zostaje u Ciebie, więc odpowiadasz za niego Ty.

Gdzie fizycznie przetwarzane są dane i co wychodzi z mojego komputera?

Maskowanie dzieje się na Twoim komputerze, bez internetu — z komputera wychodzi wyłącznie tekst ze znacznikami, bez nazwisk, PESEL-i, adresów i numerów. Słownik, który przywraca dane, jest zaszyfrowany i z tego komputera nie wychodzi. Raport z przebiegu zawiera dane w jawnej postaci, więc zostaje tam, gdzie słownik.

Z czterech kroków trzy dzieją się u Ciebie: otwierasz dokument tam, gdzie zwykle; z tekstu znikają dane, po których można kogoś rozpoznać; dalej wychodzi tekst ze znacznikami; dostajesz projekt i ostatnie kliknięcie jest Twoje. Jedyny odcinek poza Twoim komputerem to droga zamaskowanego tekstu do AI. Ten ruch idzie do AI w chmurze na Twoim koncie i Twoim kluczu, u dostawcy z umową, w której treść nie jest używana do uczenia modelu. Ja nie hostuję niczego i nie mam do tych danych dostępu. Warunki dostawcy są między Tobą a nim i zmieniają się bez mojego udziału — mówię to, bo to jedyna część układanki, której nie kontroluję.

Co jeśli model czegoś nie wykryje?

To nie gwarantuje wykrycia wszystkiego — i dlatego ostatnim sprawdzeniem nie jest program, tylko Ty: do każdego przebiegu dostajesz tekst dokładnie w tej postaci, w jakiej zostanie wysłany, i czytasz go, zanim cokolwiek wyjdzie. To nie jest ustawienie, które da się przestawić, tylko sposób, w jaki to jest zbudowane.

Numery mają regułę: PESEL, NIP, numer rachunku, numer księgi wieczystej, numer działki, KRS. Reguła sprawdza też sumę kontrolną, więc łapie je za każdym razem tak samo. Imiona i nazwiska, w każdej odmianie, rozpoznaje model uruchomiony na Twoim komputerze; w naszych testach ten sam dokument dawał za każdym razem ten sam wynik. Adresy z ulicą i numerem oraz kody pocztowe zakrywają reguły. Nazw firm ta wersja nie zakrywa — wyjątek: nazwisko właściciela w nazwie firmy jednoosobowej (na przykład „Biuro Rachunkowe Sobczak”) jest zakrywane, bo to dane osoby. Numerów polis i VIN nie zakrywamy celowo; numer, który wygląda jak telefon, może zostać zakryty. Do tego dostajesz zestawienie: co zostało zakryte, jakiego typu i ile razy, plus miejsca, przy których program się zawahał i nie podmienił ich sam.

Co zostaje w dokumencie widoczne po maskowaniu?

Wszystko, co jest treścią sprawy: przedmiot, kwota, numer faktury, układ stron. Znacznik mówi tylko, czym zakryta rzecz była — żeby dokument dalej dało się czytać ze zrozumieniem. To nie usuwa z tekstu okoliczności sprawy.

Akt bez nazwisk nadal niesie przedmiot transakcji, kwotę i układ stron. Jeśli Twoja tajemnica zawodowa obejmuje okoliczności, a nie tylko dane osobowe — a w notariacie obejmuje — to jest pytanie do Twojego radcy, nie do mnie. Kwota i numer faktury zostają jawne, bo to one są treścią sprawy: dokument bez nazwisk ma się nadawać do pracy, nie do niczego. Zostają też nazwy firm, nazwy miejscowości, numery VIN i numery polis — to świadoma granica tej wersji, nie przeoczenie.

Ile to trwa?

Krótkie pismo — około 0,1 sekundy. Dokument na kilka stron (około 12,5 tysiąca znaków) — około 2 sekund. Wcześniejsza wersja, na większym modelu, potrzebowała na dokument od 22 do 77 sekund. Zmierzone na naszym komputerze (Apple M4); na Windows jeszcze nie mierzyliśmy. Dlatego u Ciebie najpierw sprawdzam komputer.

Jakie są wymagania sprzętowe?

Model do rozpoznawania nazwisk jedzie razem z instalacją — waży 124 MB i niczego nie pobierasz osobno. Przy sprawdzeniu przed instalacją wymagam co najmniej 4 GB pamięci i około 1 GB wolnego miejsca na dysku; w naszych pomiarach cały proces zajmował szczytowo około 0,6 GB pamięci. Zmierzone na naszym komputerze (Apple M4); na Windows jeszcze nie mierzyliśmy.

Dlatego komputer sprawdzam u Ciebie przed instalacją i czasem odpowiedź brzmi „dziś nie”. To prawidłowy wynik sprawdzenia, nie porażka — i lepiej usłyszeć go przede mną niż po przelewie.

Czy tryb poufny to osobny produkt i ile kosztuje?

Tryb poufny nie jest produktem — jest warunkiem, po którego spełnieniu Bliźniak Biznesowy może wziąć się za dokumenty, których dziś mu nie oddasz. Płacisz raz, nie co miesiąc, a wycena powstaje po sprawdzeniu Twojego komputera, bo od niego zależy zakres pracy. Nie podam Ci liczby przed tym sprawdzeniem, bo byłaby zmyślona.

Tryb poufny kosztuje więcej niż standardowa instalacja i mówię to zawczasu, żeby nie było niespodzianki: dochodzi sprawdzenie sprzętu, model uruchomiony u Ciebie i przebieg pomiarowy na Twoich własnych dokumentach. Jeśli Twój komputer nie spełnia progów, sprzęt jest osobnym kosztem po Twojej stronie. „Płacisz raz” nie znaczy, że wyjdzie taniej — wobec taniego abonamentu jednorazowa opłata zwraca się dopiero po latach. Płacisz za trzy rzeczy, których abonament nie daje: nikt nie liczy Ci stron ani zapytań, Twoje dokumenty nie nocują na cudzym serwerze i jest człowiek, który odbiera telefon. Cennik Bliźniaka Biznesowego jest jawny na stronie z cennikiem; o wycenę trybu poufnego napisz albo zadzwoń — nic nie wysyłasz i nic nie wypełniasz.